ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ.

 Ο συγκεκριμένος Προορισμός (Destination) περιλαμβάνει δράσεις που στοχεύουν σε έναν βιώσιμο, ασφαλή και ανταγωνιστικό ενεργειακό εφοδιασμό. Σύμφωνα με το αντικείμενο του Cluster 5, οι δράσεις καλύπτουν τους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των ενεργειακών συστημάτων, δικτύων και συστημάτων αποθήκευσης, καθώς και της Δέσμευσης, Αξιοποίησης και Αποθήκευσης Άνθρακα (CCUS).

Ο Προορισμός συμβάλλει άμεσα στους βασικούς στρατηγικούς προσανατολισμούς του Στρατηγικού Σχεδίου, δηλαδή:

• την πράσινη μετάβαση,

• την ψηφιακή μετάβαση,

• μια πιο ανθεκτική, ανταγωνιστική, συμπεριληπτική και δημοκρατική Ευρώπη.

Σε συμφωνία με το Στρατηγικό Σχέδιο, ο συνολικός αναμενόμενος αντίκτυπος του Προορισμού είναι η συμβολή στη:

«Διασφάλιση ενός πιο βιώσιμου, ασφαλούς και ανταγωνιστικού ενεργειακού εφοδιασμού μέσω λύσεων για έξυπνα ενεργειακά συστήματα που βασίζονται σε λύσεις ανανεώσιμης ενέργειας».

Ο Προορισμός συμβάλλει επίσης στις δραστηριότητες του Στρατηγικού Σχεδίου Ενεργειακών Τεχνολογιών (SET Plan) και στις ομάδες εργασίας για την υλοποίησή του.

1. Ανανεώσιμη ενέργεια

Παραγωγοί ενέργειας: Θα έχουν πρόσβαση σε αποδοτικές και ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας και ανανεώσιμων καυσίμων, οι οποίες θα βασίζονται σε ισχυρή τεχνογνωσία και θα μπορούν να αναπτυχθούν με τρόπο που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και συμβάλλει στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας. Η ανάπτυξη αυτή θα πρέπει να είναι περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά βιώσιμη και να ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Πάροχοι τεχνολογίας: Θα έχουν πρόσβαση σε ευρωπαϊκές, ανταγωνιστικές, ανθεκτικές, αξιόπιστες, βιώσιμες και οικονομικά προσιτές αλυσίδες αξίας για τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας και ανανεώσιμων καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων αναδυόμενων τεχνολογιών. Παράλληλα, θα ενισχύεται η δυνατότητα εξαγωγών προς την ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται σε τεχνολογίες που είναι κυκλικές και ασφαλείς και βιώσιμες ήδη από τον σχεδιασμό τους, με μειωμένη εξάρτηση από κρίσιμες πρώτες ύλες.

Οικονομικοί κλάδοι: Θα επωφεληθούν από την καλύτερη ενσωμάτωση λύσεων που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ανανεώσιμα καύσιμα. Οι λύσεις αυτές θα πρέπει να είναι ανταγωνιστικές, οικονομικά αποδοτικές, αποτελεσματικές, ευέλικτες, αξιόπιστες και βιώσιμες. Η ενσωμάτωση θα ενισχύεται μέσω της ψηφιοποίησης και της αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης, συμβάλλοντας στη σταθερότητα και αξιοπιστία των δικτύων.

Ευρωπαϊκή βιομηχανία: Θα ενισχύσει τη δυνατότητα εξαγωγών τεχνολογιών ανανεώσιμης ενέργειας και ανανεώσιμων καυσίμων, μεταξύ άλλων μέσω διεθνών συνεργασιών, αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητά της σε καινοτόμες ενεργειακές τεχνολογίες τόσο στην Ευρώπη όσο και διεθνώς.

Ευρωπαίοι ερευνητές: Θα επωφεληθούν από ισχυρότερη ερευνητική κοινότητα και ενισχυμένη επιστημονική βάση στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των ανανεώσιμων καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων των αναδυόμενων τεχνολογιών, καθώς και από διεθνείς συνεργασίες.

Ευρωπαίοι πολίτες: Θα έχουν πρόσβαση σε μια πιο δίκαιη και ισότιμη ενεργειακή αγορά, πιο ανθεκτική και λιγότερο εξαρτημένη από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Αναμένεται μείωση της ενεργειακής φτώχειας και δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης και αναβάθμισης δεξιοτήτων. Οι τοπικές κοινότητες θα επωφεληθούν από ένα πιο αποκεντρωμένο, οικονομικά προσιτό και ασφαλές ενεργειακό σύστημα.

2. Ενεργειακά συστήματα, δίκτυα και αποθήκευση

Οι δράσεις έρευνας και καινοτομίας θα υποστηρίξουν τον δίκαιο, ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό του ενεργειακού συστήματος, μέσω προηγμένων λύσεων που επιταχύνουν την ολοκλήρωση των ενεργειακών συστημάτων και την απανθρακοποίηση.

Οι νέες λύσεις θα πρέπει να κάνουν το ενεργειακό σύστημα:

• πιο αξιόπιστο,

• πιο ανθεκτικό,

• πιο ασφαλές,

• καλύτερα προσαρμοσμένο σε ακραία κλιματικά φαινόμενα.

Παράλληλα, οι λύσεις θα πρέπει να αυξάνουν την ευελιξία και τη δυνατότητα φιλοξενίας ανανεώσιμων πηγών από τα δίκτυα, μέσω της καλύτερης διασύνδεσης διαφορετικών τομέων και της ανάπτυξης αποθήκευσης σε επίπεδο δικτύου, συμπεριλαμβανομένων λύσεων για περιπτώσεις εκτός δικτύου (off–grid).

Στόχος είναι να υποστηριχθεί ο ευρωπαϊκός στόχος για το 2030, σύμφωνα με τον οποίο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 42,5% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας, με φιλοδοξία επίτευξης 45%, καθώς και η πλήρης απανθρακοποίηση έως το 2050.

Οι λύσεις θα πρέπει επίσης να επιτρέπουν:

• περαιτέρω ηλεκτροποίηση της ζήτησης,

• ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας,

• περιορισμό της κατανάλωσης πόρων,

• ανάπτυξη τεχνολογιών «κυκλικών ήδη από τον σχεδιασμό» (circular by design),

• μείωση των εξαρτήσεων από εξωτερικούς παράγοντες,

• μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της ΕΕ απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους.

Επιπλέον, οι λύσεις θα πρέπει να βελτιώνουν την ενημέρωση και ενεργό συμμετοχή των καταναλωτών στην ενεργειακή μετάβαση, μέσω καινοτόμων υπηρεσιών και εργαλείων, όπως η απόκριση στη ζήτηση (demand response) και οι ενεργειακές κοινότητες. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται και σε ομάδες που είναι δύσκολο να προσεγγιστούν, όπως τα ενεργειακά φτωχά ή χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά.

3. Δέσμευση, αξιοποίηση και αποθήκευση άνθρακα — CCUS και αφαίρεση CO₂

Ο τρίτος άξονας αφορά την επιτάχυνση της ανάπτυξης και εφαρμογής τεχνολογιών δέσμευσης, αξιοποίησης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCUS) ως μέσου περιορισμού των εκπομπών CO₂.

Οι εφαρμογές αφορούν τόσο:

• την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας,

• όσο και βιομηχανικές εφαρμογές,

καθώς και τεχνολογίες αφαίρεσης διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Dioxide Removal – CDR), οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη αρνητικών εκπομπών.

Σημαντικός περιορισμός

Νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα στην Κίνα δεν είναι επιλέξιμα να συμμετέχουν στις Research and Innovation Actions (RIA) και Innovation Actions (IA) που υπάγονται στον συγκεκριμένο Προορισμό.